Ο Θεός Αγαπάει Το Χαβιάρι

Έμφαση συναισθήματος στην ιστορία του Βαρβάκη

Επιτέλους έφθασε η ταινία που όλοι περιμέναμε. Η ελληνική ταινία που έδωσε αρκετά καλές εντυπώσεις στο Φεστιβάλ Καννών 2012, έκανε πρεμιέρα πρόσφατα και αποκλειστικά στην χώρα μας. Μετά τον El Greco, ο σκηνοθέτης κάνει το άλμα σε άλλη μια ιστορική φυσιογνωμία. Μιλάμε πάντα για τον Ιωάννη Βαρβάκη, τον εθνικό μας ευεργέτη και πλουσιότατο έμπορο χαβιαριού περί το 1821. Η προσμονή μας για το κινηματογραφικό αποτέλεσμα ήταν μεγάλη με πολλές κριτικές να ακούγονται  εδώ και μήνες. Σίγουρα έχετε ακούσει 50/50 κριτικές για το αποτέλεσμα και ήρθε η σειρά μας να πούμε κάποια πράγματα. Η ταινία μας ξεκινάει απόλυτα κοινωνικά με το πλάνο να μας δείχνει μια μελαγχολική κύρια μεγάλη σε ηλικία στα μπορντό της ρούχα της να ψελλίζει: γύρισες; Ύστερα ξεδιπλώνεται η ιστορία του Βαρβάκη με σαφή τρόπο και σκηνοθετική χροιά του «τέλους». Δηλαδή η ιστορία ξεκινάει αντίστροφα με τον Βαρβάκη, όντας κρατούμενο σε μεγάλη ηλικία να κοιτάζει την θάλασσα στην Ελλάδα, ενώ ο έμπιστος του υπηρέτης τον Ιβαν να διηγείται την μεγάλη ιστορία του ευεργέτη. Ο διαφορετικός τρόπος που συνηθίζεται σε UK παραγωγές, αλλά και στον Τιτανικό, μας μεταφέρει στην εναλλαγή παρελθόν – παρόν με όμορφο τρόπο. Σύντομα θα δούμε τον Βαρβάκη στα πρώτα του χρόνια πειρατείας να δαμάζει την θάλασσα, αλλά και τις πρώτες του απελευθερωτικές ιδέες για την Ελλάδα, ύστερα από παρότρυνση ενός συντρόφου που σχεδίαζε την επανάσταση. Πολύ γρήγορα θα δούμε πως η θάλασσα οδήγησε τον Βαρβάκη στο παλάτι της Αυτοκράτειρας Αικατερίνης Β’ και στην μετέπειτα διαφορετική και αριστοκρατική ζωή του. Μια στιγμή και εντελώς ξαφνικά θα ανακαλύψει το πολυτιμότερο «δώρο του Θεού» το χαβιάρι και αυτό θα τον μετατρέψει στον πλουσιότερο έμπορο της εποχής.

Στην διάρκεια της ταινίας, ο Γερμανός πρωταγωνιστής φαίνεται να καλύπτει εμφανισιακά το προφίλ του έλληνα ψαρά, με τα μακριά και ατημέλητα μαλλιά. Ύστερα όμως κατά την Τσαρική του υπεροχή, χάνει το στοιχείο του Έλληνα με το προφίλ του ευκατάστατου άνδρα. Και επίσης ξέχασε την άμεση επαφή του με την θάλασσα. Αυτό που δεν ξέχασε όμως ποτέ ο Βαρβάκης, ως προσωπικότητα και ως πρωταγωνιστικός ρόλος, ήταν η ευαισθησία του στους φτωχούς και ιδιαίτερα στους σκλάβους της εποχής. Όσοι τον γνώριζαν στο παλάτι μιλούσαν με την γενναιοδωρία του και μάλιστα ένας εκ των σκλάβων, έγινε μετά ο έμπιστος υπηρέτης του. Παράλληλα όμως με τις επαγγελματικές του κινήσεις, βλέπουμε έντονο το συναισθηματικό αδιέξοδο. Ο Ιωάννης Βαρβάκης, όπως αναφέρει η ταινία, άφησε την οικογένεια του, δηλαδή την γυναίκα του και την κόρη του που ήταν ακόμα βρέφος, για την θάλασσα. Τα πράγματα άλλαξαν όμως όταν τελικά ο ευεργέτης αντάμωσε την κόρη του σε μεγάλη ηλικία. Παράλληλα και με την γέννηση του γιου του και την εξέλιξη του, οι σχέσεις του με τα παιδιά του δεν ήταν ποτέ καλές. Πάντα οι άλλοι τον ένιωθαν απόμακρο και πολλές φορές εξουσιαστικό, «εξαιτίας» όπως έλεγαν του οράματος του για μια ελεύθερη Ελλάδα. Μοναδική και αγαπημένη όμως στιγμή, η αποκάλυψη του φύλου (του μωρού) από την γυναίκα του και τα πρώτα τρυφερά λόγια του Βαρβάκη προς το βρέφος, για την ζωή, την θάλασσα και τις εμπειρίες. Τελικά ένα απόλυτα συναισθηματικό εγχείρημα που εμμένει στο αδιέξοδο του ανθρώπου ανάμεσα στην εργασία και στην συσχέτιση του με τους άλλους. Αυτό που σίγουρα μας δυσαρέστησε ήταν τα ελάχιστα ελληνικά του Βαρβάκη, αλλά και όλη η αφήγηση της ιστορίας του από τον υπηρέτη που πραγματοποιήθηκε μόνο στα αγγλικά. Επίσης αρκετοί παραπονέθηκαν για κάποιους ελληνικούς ρόλους και ηθοποιούς. Θα σταθούμε όμως στα θετικά, για να δώσουμε μια έμφαση στις προσωπικότητες που ενσαρκώνουν τους Άγγλους και τους Ρώσους και να αναφέρουμε την άψογη εναρμόνιση τους. Άλλωστε αυτές οι σκηνές μας δίνουν πολλές πληροφορίες ως προς τα συναισθήματα των ξένων δυνάμεων προς την Ελλάδα. Παρότι η ταινία θα μπορούσε να είναι ακόμα καλύτερη, χαιρόμαστε πάντα να βλέπουμε και να στηρίζουμε τις ελληνικές παραγωγές. Αξίζει να την δείτε στον κινηματογράφο, ενώ για τους φίλους του home- cinema αναμένετε την έκδοση του DVD!

Τίτλος ταινίας: God Loves Caviar

Ελληνικός τίτλος: Ο Θεός Αγαπάει Το Χαβιάρι

Σκηνοθεσία: Γιάννης Σμαραγδής

Πρωταγωνιστούν: Sebastian Koch, Evgeniy Stychkin, Juan Diego Botto

Κριτική από το Imdb: 6,2/10

Πρεμιέρα στην Ελλάδα: Πέμπτη 11 Οκτωβρίου 2012